Κυριακή, 18 Σεπτεμβρίου 2016

Η «δωρεά» για την ανάπλαση του φαληρικού μετώπου

Ενώ η κατασκευή του «Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος» ολοκληρώνεται, λίγο πιο πέρα, η ανάπλαση του φαληρικού όρμου τώρα ξεκινάει. Την Πέμπτη 8 Σεπτεμβρίου η Περιφέρεια Αττικής αποφάσισε να αλλάξει τον προϋπολογισμό της, για να προσθέσει δαπάνη 150 εκατομμυρίων ευρώ για το συγκεκριμένο έργο. Μια «μικρή» λεπτομέρεια εδώ είναι ότι τα σχέδια για το πώς θα πραγματοποιηθεί η ανάπλαση έγιναν μετά από ακόμα μία «δωρεά» του Ιδρύματος Νιάρχου, που ενδιαφέρεται για τον περιβάλλοντα χώρο του Κέντρου Πολιτισμού.
Μια ακόμα πιο «μικρή» λεπτομέρεια είναι ότι, ακριβώς αυτό το έργο, για το οποίο η Περιφέρεια Αττικής είναι πρόθυμη να προσφέρει το 40% των αποθεματικών της, είχε εξαιρεθεί από το προηγούμενο ΕΣΠΑ μετά από παρέμβαση της Κομισιόν, που το θεώρησε «έργο-βιτρίνα»
Τον Ιούνιο του 2011 ο ιταλός αρχιτέκτονας Ρεντζο Πιάνο παρουσίασε την μελέτη του για την ανάπλαση των πάνω από 700 στρεμμάτων του φαληρικού όρμου, μια μελέτη κόστους περίπου 3 εκατ. ευρώ που χρηματοδοτήθηκε από το Ίδρυμα Νιάρχου. Η μελέτη έγινε δεκτή με διάχυτη αισιοδοξία από κυβέρνηση και ΜΜΕ. Χαρακτηριστικό είναι ότι λίγους μήνες μετά ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος της κυβέρνησης Σαμαρά, Νίκος Σηφουνάκης, αφού χαρακτήρισε «εκπληκτικά» τα σχέδια, άλλαξε τον επιτρεπόμενο συντελεστή δόμησης από τα 2.500 τ.μ. στα 4.000 προκειμένου η νομοθεσία να ανταποκρίνεται στη μελέτη του Πιάνο.
Το κόστος της ανάπλασης, αρχικά ορίστηκε στα 200-250 εκατ. ευρώ, που επρόκειτο να βρεθούν μέσω του προγράμματος ΕΣΠΑ. Τελικά υπολογίστηκε στα 340 εκατ. ευρώ, ωστόσο το σχέδιο χρηματοδότησης από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα απέτυχε, καθώς η Ευρωπαίκή Επιτροπή το χαρακτήρισε «έργο – βιτρίνα» αχρείαστο για την Ελλάδα που έχει άλλες, βασικές ανάγκες να ικανοποιήσει. Το έργο «πάγωσε» και οι συζητήσεις για την ανάπλαση ξεκίνησαν ξανά την άνοιξη του 2015, προσκρούοντας όμως σε σημαντικές ενστάσεις του αναπληρωτή υπουργού Περιβάλλοντος, Γιάννη Τσιρώνη.
 

Οι αντιρρήσεις Τσιρώνη και η πρόθυμη Περιφέρεια




Μιλώντας στην «Καθημερινή»  τον Απρίλιο του 2015 ο κ.Τσιρώνης διατύπωνε αντιρρήσεις σε τρία βασικά σημεία της μελέτης: Την έκταση που θα δομηθεί, την υπογειοποίηση  της παραλιακής λεωφόρου Ποσειδώνος και την ελλιπή μέριμνα για αντιπλημμυρικά έργα στην περιοχή. «Ο χώρος περιλαμβάνει τις ολυμπιακές εγκαταστάσεις (τη ναυταθλητική μαρίνα και τα γήπεδα Beach Volley και Tae Kwon Do), που καταλαμβάνουν συνολικά 2.500 τετραγωνικά μέτρα. Πρόκειται για κτίρια που είναι σήμερα άδεια και ρημάζουν. Αναρωτιέμαι, λοιπόν, γιατί πρέπει να χτιστούν επιπλέον 4.500 τετραγωνικά, όπως προβλέπει η μελέτη. Τα υπάρχοντα επαρκούν» δήλωνε. Ενώ προσέθετε  ότι «δεν αντιλαμβάνομαι γιατί πρέπει να ιδιωτικοποιούμε ελεύθερους χώρους και να συνάπτουμε πολύ ακριβές συμβάσεις για το πράσινό τους» και πως «πρέπει να αποκατασταθεί η επαφή του Νέου Φαλήρου και του Μοσχάτου με τη θάλασσα. Αυτό δεν θα γίνει με την παραλιακή λεωφόρο κρυμμένη κάτω από έναν τεράστιο λόφο 13 μέτρων, όπως προβλέπει η νέα μελέτη. Ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος έκανε τότε λόγο για συνολικό ανασχεδιασμό της ανάπλασης, με νέα μελέτη και εκ νέου ένταξη στο ΕΣΠΑ.

Ωστόσο φαίνεται ότι τα σχέδια της κυβέρνησης άλλαξαν και λιγότερο από ε΄να χρόνο μετά τις δηλώσεις Τσιρώνη, τα υπουργεία Περιβάλλοντος, Υποδομών και Τουρισμού παραχώρησαν την έκταση του φαληρικού όρμου στην Περιφέρεια Αττικής, που αναλαμβάνει την υλοποίηση των έργων ανάπλασης. Η «αλλαγή πλεύσης» της κυβέρνησης και η επιμονή στην υλοποίηση ενός έργου αρκετά μεγάλου κόστους και αμφιβόλου αξίας προκαλούν ερωτηματικά. Κι ενώ σε πολλά άλλα ζητήματα το ελληνικό κράτος αντιμετωπίζει προβλήματα ρευστότητας, στην συγκριμένη περίπτωση τα λεφτά βρέθηκαν εύκολα, καθώς η Περιφέρεια είναι πρόθυμη να διαθέσει (τουλάχιστον) 150 εκατ. ευρώ, από τα 370 εκατ. που έχει στο αποθεματικό της. Μολονότι δηλαδή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το υπουργείο Περιβάλλοντος έχουν εκφράσει σοβαρές αντιρρήσεις για την αξία του έργου, αυτό θα προχωρήσει με το σημαντικό του κόστος να καλύπτεται από δημόσια χρήματα. Ο τρόπος που θα βρεθούν τα υπόλοιπα έξοδα που απιατούνται για το έργο παραμένει άγνωστος.

Όλα αυτά ενώ τον Μάρτιο του 2014 η παράταξη του ΣΥΡΙΖΑ στην Αττική, είχε ασκήσει σκληρή κριτική και είχε καταψηφίσει την Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του έργου, προκρίνοντας αντί της μελέτης Νιάρχου ήπιες παρεμβάσεις με κόστος πολύ χαμηλότερο, περίπου στο 30% του σημερινού. Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι ουσιαστικά είναι η πρώτη φορά στα δύο χρόνια της διοίκησης Δούρου που η Περιφέρεια Αττικής χρησιμοποιεί το αποθεματικό της ταμείο, κάτι που δεν έχει κάνει για μάλλον πιο πιεστικές ανάγκες, όπως τα προγράμματα δωρεάν ρευματοδότησης ή το προσφυγικό. Μερίδα της αντιπολίτευσης στο Περιφερειακό Συμβούλιο Αττικής (όπως η παράταξη «Αντικαπιταλιστική Ανατροπή», που ανέδειξε το ζήτημα) ασκεί σκληρή κριτική στη διοίκηση της Περιφέρειας, κατηγορώντας την ότι όχι μόνο δεν χρησιμοποιεί μέρος των αποθεματικών της για κοινωνική πολιτική, αλλά και ότι η συντριπτική πλειοψηφία των κοινωνικών δαπανών που είχαν προϋπολογιστεί για το 2016 έχουν παραμείνει στο μηδέν. Την ίδια στιγμή που η Περιφέρεια δίνει εκτάκτως σχεδόν το μισό της αποθεματικό για ένα μόνο έργο, έξοδα που έχουν προϋπολογιστεί και αφορούν μεταξύ άλλων την προστασία από τα ναρκωτικά, τον σχολικό αθλητισμό,  οργανισμούς και σχολές κοινωνικής πρόνοιας και ιδρύματα παραμένουν μηδενικές ή σχεδόν μηδενικές. Παράλληλα, όπως αναφέρει και ο πρώην Περιφερειάρχης, Γιάννης Σγουρός, σε περίπτωση που διατεθούν τα τουλάχιστον 150 εκατ. ευρώ, η Περιφέρεια δεν θα μπορέσει να υλοποιήσει κανένα μεγάλο έργο για τα επόμενα δέκα χρόνια, την στιγμή που τα προβλήματα στο σύνολο της Αττικής είναι πολλά και σημαντικά.

Οι όροι με τους οποίους συμφωνήθηκε η «δωρεά» του «Κέντρου Πολιτισμού ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος» αποτελούν έναν ιδιαίτερα χρήσιμο οδικό χάρτη για να καταλάβει κανείς την εξέλιξη της υπόθεσης της ανάπλασης του φαληρικού όρμου. Ένα δείγμα είναι το θέμα της προβλήτας πολιτιστικής κρουαζιέρας, την οποία περιλαμβάνει η μελέτη Πιάνο και στην οποία έχουν εναντιώθει στο παρελθόν τοπικοί δήμοι. Θα έχει επίσης μεγάλο ενδιαφέρον, εάν το έργο προχωρήσει, να μάθουμε ποιοι θα είναι οι ιδιώτες που θα αναλάβουν να το κατασκευάσουν.
Αυτό που μοιάζει πάντως σχεδόν σίγουρο και στις δύο περιπτώσεις είναι ότι οι «δωρεές» θα πιάσουν τόπο. Για τον Νιάρχο 

www.thepressproject.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου